close

  • Być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczypospolitej Polskiej

     

  • INFORMACJE EKONOMICZNE

  • wersja PDF

    Biuletyn Ekonomiczny nr 9/2017

     

    Spowolnienie wzrostu gospodarczego. Według pierwszego szacunku Centralnego Urzędu Statycznego (KSH) wzrost gospodarczy na Węgrzech w II kwartale 2017 roku wyniósł 3,2% (dla porównania: w I kwartale br. 4,2%). Zgodnie z szacunkowymi danymi KSH, po oczyszczeniu danych z czynników sezonowych i kalendarzowych, wzrost w II kwartale wyniósł 3,6% r/r., a w stosunku do poprzedniego kwartału 0,9%. Dla porównania np. dynamika gospodarki w Polsce wyniosła 4,4% w II kwartale (po 4,2% w I kw.), w Rumunii 5,7%, a w Czechach 4,5%.  Motorem wzrostu były przede wszystkim usługi rynkowe (głównie z powodu szybkiego wzrostu płac), produkcja przemysłowa oraz przemysł budowlany. Ministerstwo Gospodarki Narodowej podtrzymuje jako realną swą prognozę 4,1% wzrostu PKB w roku bieżącym (do czego mają przyczynić się takie elementy, jak szybsze wykorzystanie środków unijnych, rządowe dotacje na zakup i budowę mieszkań, redukcje podatków i podwyżki płac).

     

    Wzrost PKB (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

     

    I kw.

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    I-II kw.

    I-III kw.

    I-IV kw.

    2014

    104,2

    104,5

    103,8

    103,7

    104,4

    104,2

    104

    2015

    103,7

    102,9

    102,6

    103,4

    103,3

    103

    103,1

    2016

    101,1

    102,8

    102,2

    101,6

    102

    102,1

    102

    2017

    104,2

     103,2

     

     

     103,7

     

     

    Dane surowe (nieoczyszczone) (%)

    Wzrost PKB (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

     

    I kw.

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    I-II kw.

    I-III kw.

    I-IV kw.

    2014

    103,9

    104,5

    103,8

    103,5

    104,3

    104,1

    103,9

    2015

    103,7

    102,9

    102,6

    103,2

    103,3

    103

    103,1

    2016

    101,1

    102,4

    102

    101,8

    101,8

    101,9

    101,9

    2017

    103,9

     103,8

     

     

     103,8

     

     

    Dane oczyszczone z czynników kalendarzowych (%)

    Wzrost PKB (analogiczny okres poprzedniego roku = 100)

     

    I kw.

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    I-II kw.

    I-III kw.

    I-IV kw.

    2014

    104

    104,4

    103,9

    103,4

    104,2

    104,1

    103,9

    2015

    103,8

    102,8

    102,7

    103,1

    103,3

    103,1

    103,1

    2016

    101,2

    102,2

    102,1

    101,9

    101,7

    101,8

    101,9

    2017

    103,8

     103,6

     

     

     103,7

     

     

    Dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%)

     

    Wzrost PKB (poprzedni kwartał = 100)

     

    I kw.

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    2014

    100,9

    101,2

    100,7

    100,5

    2015

    101,3

    100,2

    100,7

    101

    2016

    99,5

    101,1

    100,5

    100,8

     2017

    101,4

     100,9

     

     

    Dane oczyszczone z czynników kalendarzowych i sezonowych (%) Źródło: KSH 

     

    Według drugiego szacunku KSH w II kwartale br. wzrost gospodarczy wyniósł, po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych, 3,5% r/r (niemal zgodne z pierwszym szacunkiem). Za elementy sprzyjające wzrostowi KSH wymienia mocny popyt wewnętrzny i zewnętrzny oraz niską bazę, jaką stanowił ubogi w środki unijne rok 2016. W bieżącym roku dynamika węgierskiej gospodarki ponownie znacznie przekracza wzrost strefy euro – o 1,6% w II kwartale.

    Wzrost wartości dodanej brutto PKB (analogiczny kwartał roku poprzedniego = 100):

     

    2016

    2017

    II kw.

    III kw.

    IV kw.

    I kw.

    II kw.

    Rolnictwo

    120,6

    118

    117,9

    94

    87,1

    Przemysł, w tym:

    103,7

    101,1

    99,2

    106,8

    103

    - przemysł przetwórczy

    103,4

    101

    99,4

    107,9

    103,6

    Budownictwo

    75,8

    87,7

    87

    124,7

    128,6

    Usługi, w tym:

    103,3

    102,8

    103,1

    102,9

    102,8

    - handel, gastronomia, noclegi

    107,7

    105,5

    104,8

    105,3

    105,8

    - transport, magazynowanie

    102

    103,3

    102,5

    102,1

    102,2

    - IT, telekomunikacja

    104,7

    101,6

    104,3

    102,6

    106,2

    - działalność finansowa, ubezpieczeniowa

    98,1

    99,3

    98,5

    99,9

    101,2

    - nieruchomości

    100,7

    101

    101,9

    101,6

    101,2

    - działalność zawodowa, naukowa, techniczna

    106

    106,2

    106,5

    106,4

    106,4

    - administracja, edukacja, opieka zdrowotna

    101,4

    101,1

    101,8

    101,1

    99,4

    - sztuka, rekreacja, usługi inne

    102,8

    100,9

    101

    102,3

    1,8

    PKB razem

    102,8

    102,2

    101,6

    104,2

    103,2

    Źródło: KSH

     

    Podstawowa stopa procentowa bez zmian. Rada Monetarna Węgierskiego Banku Narodowego (MNB) nie zmieniła wysokości podstawowej stopy procentowej, pozostawiając ją na poziomie 0,9%.

     

    W czerwcu 2017 roku produkcja przemysłowa odnotowała wzrost r/r na poziomie 4,0% (po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych produkcja wzrosła o 6,5%). W stosunku do poprzedniego miesiąca, po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych, wskaźnik produkcji był niższy w czerwcu 2017 roku o 1,2% r/r. Wolumen eksportu produktów przemysłowych był wyższy w czerwcu o 4,6% r/r, a sprzedaży krajowej produktów przemysłowych był wyższy o 2,6% r/r. (KSH)

     

    Ceny artykułów konsumpcyjnych w lipcu 2017 roku były wyższe w stosunku do cen z lipca 2016 roku o 2,1%. Ceny żywności były wyższe o 3,3%, przy czym zdrożały sery o 10,8%, mięso wieprzowe o 12,7%, kiełbasy o 8,3%, cukier o 8,9%, chleb o 5,4%, kawa o 7,1%, staniało natomiast mięso drobiowe o 14,9%. Alkohol i wyroby tytoniowe zdrożały przeciętnie o 5,2%. W porównaniu z poziomem sprzed roku koszty energii dla gospodarstw domowych nieznacznie wzrosły o 0,7%. Ceny odzieży wzrosły o 0,1%, usług wzrosły o 1,8%, a dóbr konsumpcyjnych trwałego użytku były niższe o 0,3%. W stosunku do poprzedniego miesiąca ceny artykułów konsumpcyjnych w lipcu 2017 roku pozostały niezmienne. (KSH)

     

    W okresie maj-lipiec 2017 roku bezrobocie na Węgrzech spadło do 4,2% r/r (i było o 0,8% niższe r/r). W badanym okresie liczba bezrobotnych stanowiła 193 tysiące osób i była o 35 tys. osób niższa niż rok wcześniej. W grupie wiekowej 25-54 lat bezrobocie spadło o 0,8% r/r i wyniosło 3,7%, w grupie wiekowej 55-64 pozostało na niezmiennym poziomie 3,6%, a wśród osób młodszych (15-24 lat) wyniosło 10,9% i obniżyło się o 2,0% w porównaniu z analogicznym okresem sprzed roku. Spośród ogółu bezrobotnych 43,3% poszukiwało pracy przez okres dłuższy niż rok, a przeciętny okres przebywania bez zatrudnienia wynosił 16,7 miesięcy. (KSH)

     

    W okresie maj-lipiec 2017 roku zatrudnionych (w wieku 15-74 lat) na Węgrzech było 4.433,6 tysiące osób, co oznacza o 61,8 tysięcy osób więcej niż rok wcześniej (wzrost o 1,4%). W badanym okresie na rynku pierwotnym zatrudnienie znalazło 106,7 tys. osób więcej r/r (w sumie pracuje na nim 4 124,9 tys.), w ramach programów prac publicznych odeszło z pracy 39,7 tys. osób r/r (w sumie pracuje w nich 195,8 tys.), a o 5,2 tys. r/r osób spadła liczba Węgrów pracujących za granicą (w sumie oficjalnie pracuje zagranicą 112,9 tys.). Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15-64 lat (4 385 tysW czerwcu 2017 roku średnia płaca brutto w gospodarce narodowej osób zatrudnionych na pełnym etacie wyniosła 297.300 HUF (wzrost o 14,4% r/r), zaś w okresie styczeń-czerwiec 2017 roku, bez uwzględnienia osób zatrudnionych w ramach prac publicznych wzrosła na poziomie gospodarki narodowej o 11,7% r/r i wyniosła 304.400 HUF, przy czym w sektorze prywatnym średnia płaca brutto wzrosła o 11,0% (do 305.500 HUF), a w sferze budżetowej o 14,2% (do 306.000 HUF). Średnia płaca netto w gospodarce narodowej (liczona bez ulg rodzinnych) wzrosła w czerwcu o 14,4% r/r i wyniosła 197.700 HUF. (KSH)

     

    W czerwcu 2017 roku ceny produkcji sprzedanej przemysłu były wyższe o 1,5% w stosunku do czerwca 2016 roku. Ceny sprzedaży krajowej w czerwcu wzrosły o 3,2% r/r, a sprzedaży na eksport o 0,8% r/r. (KSH)

     

    Węgierski przemysł budowlany odnotował w maju 2017 roku wzrost wolumenu produkcji o 35,4% w porównaniu z majem 2016 roku, a w porównaniu z poprzednim miesiącem po wyeliminowaniu czynników sezonowych i kalendarzowych odnotowano wzrost o 7,5%. W maju 2017 roku produkcja budynków wzrosła o 27,2% r/r, a wykonanie robót budowlanych innego typu o 46,7% r/r. W stosunku do maja 2016 roku w maju 2017 roku portfel nowych zamówień na roboty budowlane był wyższy o 53,2%, a skumulowana liczba zamówień na koniec miesiąca była wyższa o 94,3% r/r. (KSH)

     

    W okresie styczeń-czerwiec 2017 roku wartość węgierskiego eksportu wyniosła 50.990 mln EUR (wzrost wolumenu o 7,0% r/r), a importu 46.159 mln EUR (wzrost o 8,8% r/r), co oznacza, że - dodatnie dla Węgier - saldo obrotów handlowych ukształtowało się na poziomie 4831 mln EUR (spadek o 605 mln EUR r/r). (KSH)

     

    W czerwcu 2017 roku wolumen obrotów handlu detalicznego wzrósł o 5,2%, a po wyeliminowaniu czynników kalendarzowych wzrósł o 5,7% r/r. Wartość obrotów handlu detalicznego po cenach bieżących (w tym również internetowego i wysyłkowego) w czerwcu 2017 roku wyniosła 872 mld HUF. (KSH)

     

    W stosunku do czerwca 2016 roku ceny produktów rolnych wzrosły w czerwcu 2017 roku o 2,5%, przy czym ceny upraw roślinnych spadły o 3,1% r/r, a zwierząt żywych i produktów pochodzenia zwierzęcego wzrosły o 13,0%. (KSH)

     

    Spadek zadłużenia. Jak wynika ze wstępnych danych opublikowanych przez Węgierski Bank Narodowy (MNB) z 74,3% PKB w I kwartale zadłużenie państwa na koniec czerwca br. obniżyło się do 74% - poziomu najniższego od 9 lat, czyli od czasu wybuchu kryzysu finansowego. W tym czasie stopa zadłużenia netto obniżyła się z 63,8% PKB do 62,7%, co oznacza najniższy poziom od końca 2011 roku.

     

    Obniża się zadłużenie dewizowe Węgier. Wg Ministerstwa Gospodarki zadłużenie dewizowe budżetu centralnego na koniec lipca br. zmniejszyło się w porównaniu z końcem ubiegłego roku o 407,8 mld HUF - do 5,849 bln HUF. Udział długu dewizowego - z 24,6% na koniec 2016 roku - obniżył się w ramach całego zadłużenia do 22,6%. Zadłużenie forintowe do końca lipca br. wzrosło o 1,165 bln HUF – do 19,596 mld HUF, co oznacza, że udział HUF stanowi 75,6% całego zadłużenia. Na koniec lipca skumulowana wartość papierów wartościowych w rękach gospodarstw domowych wyniosła 6,359 bln HUF, tj. wzrosła o 1,291 bln HUF od końca 2016 roku. Skumulowana wartość papierów wartościowych znajdujących się w rękach zagranicznych inwestorów wzrosła o 31,9 mld HUF w porównaniu z poprzednim miesiącem - 99,4% tej wartości (3,353 bln HUF) stanowią obligacje skarbowe,  pozostałe 0,6% to dyskontowe bony skarbowe.

     

    Nadwyżka budżetowa w lipcu. Jak podało Ministerstwo Gospodarki nadwyżka w lipcu wyniosła 94,4 mld HUF. W okresie styczeń-lipiec odnotowano deficyt rzędu 817 mld HUF, czyli 70% celu założonego na 2017 rok (1170 mld HUF). Resort tłumaczy deficyt wypłatami środków unijnych, które w pierwszych siedmiu miesiącach br. osiągnęły już 1,090 bln HUF (dla porównania: 600 mld HUF w analogicznym okresie ubiegłym roku). W lipcu dochody budżetu wzrosły o 37,7% i przekroczyły 1,100 bln HUF. Dochody pochodzące z z VAT wzrosły o 70%, a z podatku akcyzowego o 17%. Wydatki budżetowe wzrosły w lipcu o 20% i obok wypłat środków unijnych wzrosły też wydatki przeznaczone na dotacje budowy mieszkań (w tym tzw. CSOK - o 38%).

     

    Standard and Poor’s podniósł perspektywę ratingu Węgier - ze stabilnej do pozytywnej. Wg analityków agencji węgierski system bankowy powoli wydostaje się z długotrwałego okresu zastoju. Poprawa perspektywy (klasyfikacji BBB-, czyli zaraz powyżej progu zalecanego do inwestycji) jest zwykle pierwszym sygnałem kolejnego podwyższenia klasyfikacji. S&P podkreślił, że skumulowana wartość zagrożonych kredytów będzie prawdopodobnie dalej się zmniejszać, a liczba i wartość udzielanych kredytów zwiększać. Udział NPL (kredytów niespłacanych) ustabilizuje się na – dość niskim wg agencji - poziomie ok. 10%. Powodem jest wzrost popytu na nowe kredyty, przy czym odgrywają tutaj rolę takie elementy, jak ceny nieruchomości oraz działania MNB stymulujące kredytowanie i skuteczniejsze funkcjonowanie nadzoru finansowego. W 2016 roku banki ponownie zaczęły przynosić zysk dzięki stopniowej redukcji podatku bankowego – dodają eksperci S&P. Agencja podała też, jakie są wymogi do dokonania podwyższenia ratingu - zrównoważona, możliwa do utrzymania poprawa w sektorze finansowym, dalszy spadek proporcji kredytów NPL, dalsza intensyfikacja udzielania kredytów,  kontynuacja ożywiania wzrostu gospodarczego i przestrzeganie dyscypliny budżetowej, utrzymanie równowagi pomiędzy kursem realnym waluty narodowej oraz jej fundamentami. S&P przedstawiła też okoliczności, które mogą spowodować pogorszenie klasyfikacji - udzielanie kredytów nie będzie trwałym procesem, nastąpi zastój w redukcji wskaźnika NPL, dyscyplina budżetowa się rozluźni, wykształci się ponownie stan podwyższonych ryzyk z zewnątrz, pogorszy się skuteczność systemu instytucjonalnego. Według S&P w tym roku dynamika gospodarki ukształtuje się na poziomie 3,5% PKB, generowana głównie przez konsumpcję w rezultacie stymulowanych budżetowo podwyżek wynagrodzeń. Agencja podkreśla, że z powodu dobrych danych za I półrocze istnieje duże prawdopodobieństwo, że całoroczny wzrost w 2017 i 2018 roku będzie bardziej intensywny. Jednak w perspektywie średniookresowej strukturalny wzrost Węgier nadal borykać się będzie ze sporymi wyzwaniami z powodu sytuacji demograficznej, emigracji, rozrośniętego sektora państwowego i słabego środowiska biznesowego. Na lata 2018-20 agencja przewiduje średnio 2,5% wzrostu gospodarczego. Deficyt budżetowy w okresie 2017-20 wyniesie przeciętnie 2,3% PKB, a zadłużenie do 2019 roku obniży się do 70% PKB (po czym w 2020 roku wynieść może 68,5% PKB).

     

    Niespodziewana przegrana Węgier ws. Eximbanku. Committee on Monetary, Financial and Balance of Payments Statistics (CMFB) ogłosił decyzję w kwestii rozstrzygania sporów rozliczeniowych w kwestii  węgierskiego państwowego banku wsparcia eksportu - Eximbanku. W rozumieniu decyzji z 13 lipca br. węgierski Eximbank jest instytucją finansową, która powinna zostać uwzględniana i rozliczana w ramach budżetu państwa. Tym samym komisja przyznała rację Eurostatowi w ciągnącym się od lat sporze rozliczeniowym z węgierskimi władzami. Uprzednio węgierskie władze, centralny Urząd Statystyczny (KSH) i Węgierski Bank Narodowy (MNB) wnioskowały o sformułowanie zaleceń w sprawie rozliczenia Eximbanku. Eurostat optował za koniecznością rozliczenia węgierskiej instytucji finansowej wewnątrz budżetu państwa (od tamtej pory wielokrotnie podtrzymując swą opinię w odniesieniu do węgierskich danych). Z 55 członków CMFB (gremium to ma w sumie 58 członków, reprezentowane są w nim urzędy statystyczne i banki centralne wszystkich państw członkowskich UE wraz z Eurostatem i EBC) 25 podzieliło opinię Eurostatu (Eximbank powinien być rozliczony w ramach budżetu), 24 podzieliło opinię strony węgierskiej, a 6 wstrzymało się od głosu. Węgrzy spodziewali się zwycięstwa bazując na pisemnych konsultacjach z ekspercką grupą roboczą komisji, która w trakcie szczegółowych, trwających pół roku badań dogłębnie przestudiowała sprawę rozliczenia Eximbanku i w jednym ze swych zaleceń poparła stanowisko węgierskie, proponując, by Eximbank był rozliczany poza budżetem państwa. KSH jak na razie jest na etapie formułowania swej oficjalnej odpowiedzi.

     

    Pośpiech w napełnianiu składów gazowych na Węgrzech. Węgierski państwowy operator magazynów gazowych napełnia je zdecydowanie szybciej niż w poprzednich latach – to efekt nowych regulacji prawnych. W porównaniu z poprzednimi latami napełnianie składów gazowych odbywa się w znacznie szybszym tempie: poziom rezerw 15 sierpnia br. znajdował się na takim poziomie, jak w połowie września ubiegłego roku. Powodem pośpiechu może być fakt, że rozporządzenie o rozmiarach gazowych rezerw bezpieczeństwa ustala konieczny poziom rezerw strategicznych od 31 października 2017 roku na poziomie 1,2 mld m⊃3;, zamiast dotychczasowych 915 mln m⊃3;. Poziom aktualnego napełnienia to według danych Węgierskiego Urzędu ds. Energetyki i Regulacji Mediów 3,4 mld m⊃3; i może on jeszcze wzrosnąć do pierwszych dni okresu grzewczego – w październiku ubiegłego roku w szczytowym momencie w magazynach znajdowało się 3,7 mld m⊃3;. To poziom odnotowywany wcześniej, np. w 2012 roku. Zapisana w rozporządzeniu ilość 1,2 mld m⊃3; musi być obowiązkowo do dyspozycji w magazynach dla zapewnienia bezpieczeństwa kraju, poza zapasami handlowymi. Rezerwami bezpieczeństwa zarządza – jako członek grupy bankowej MFB – spółka MMBF Földgáztároló Zrt. Gaz znajduje się w magazynie Szőreg-1 leżącym pomiędzy Hódmezővásárhely i Segedynem, na południu kraju, przy granicach z Serbią i Rumunią. Dla spełnienia wymogu podwyższenia poziomu rezerw bezpieczeństwa o 30% napełnianie magazynów rozpoczęło się 1 lipca br. i od tamtej pory trwa nieprzerwanie. Spółka Magyar Földgáztároló Zrt., odpowiedzialna za bezpieczeństwo techniczne napełniania i wyładowywania gazu, podała, że 1 sierpnia br. wartość mobilnych mocy zamówionych przez kupców gazu wyniosła 2,2 mld m⊃3;, więcej o 10% r/r. Według doniesień prasowych analitycy w tym roku z powodu bardziej napiętych niż zwykle stosunków rosyjsko-amerykańskich kalkulują, że zimą mogą ponownie wystąpić problemy z tranzytem gazu przez Ukrainę. W pierwszych ośmiu miesiącach roku Gazprom zwiększył swe dostawy skierowane na Węgry o 26,6%. W ramach tegorocznych dostaw gazu Gazprom wyróżnił kraje, które w przyszłości będą miały dostęp do rosyjskiego gazu poprzez gazociąg Turkish Stream, przesyłając w tym roku o 22,3% r/r więcej tego surowca do Turcji, o 14,3% więcej do Grecji, o 36,7% do Serbii i o 10,1% do Bułgarii. Prezes Gazpromu Aleksej Miller mówił, że eksport przedsiębiorstwa w pierwszych ośmiu miesiącach wyniósł 126,3 mld m⊃3; - o 12,1% więcej r/r.

     

    Rozbudowa elektrowni atomowej w Paks. Podczas forum naukowo-technicznego Projektorija 1 września br. prezydent Rosji Władimir Putin podkreśllił, że Węgry potwierdziły swą wolę kontynuacji rozbudowy elektrowni w Paks we współpracy z Rosją. Agencja informacyjna RIA Nowosti podała, że w ramach projektu Paks2 do przetargu rozpisanego na produkcję i transport urządzeń turbinowych reaktorów do udziału zgłosiły się dwa przedsiębiorstwa: Siłowie Masziny oraz GE Hungary Kft. GE Hungary weźmie udział w formie konsorcjum stworzonego przez kierującego konsorcjum GE Hungary Kft. oraz Alstom Power Systems. Główny wykonawca nowego piątego i szóstego bloku elektrowni – rosyjska grupa ASZE należąca do Rosatomu zamówiła produkcję głównych i uzupełniających urządzeń turbinowych na kwotę 770 mln EUR. Węgierski minister spraw zagranicznych i handlu Péter Szijjártó zapowiedział po wizycie prezydenta Rosji w Budapeszcie, że budowa Paks2 ruszy na początku 2018 roku.

     

    Państwo zyskało 50 mld HUF na redukcji cen gazu. Państwowa spółka Magyar Földgázkereskedő (MFGK Zrt.) zajmująca się hurtowym handlem gazu w ubiegłym roku wykazała o 50,8 mld HUF wyższe dochody niż rok wcześniej. Oznacza to, że państwowa podmiot hurtowego handlu gazem odsprzedał go z zyskiem upaństwowionym w zeszłym roku operatorom dostarczającym gaz gospodarstwom domowym. Ceny gazu dla gospodarstw domowych zostały w 2011 roku zamrożone, a następnie w 2014 roku w ramach rządowego programu redukcji cen energii dla gospodarstw (tzw. „rezsicsökkentés”) kilka razy obniżone i od tamtej pory nie były podwyższane. 

     

    Rząd przejmuje na siebie częściową spłatę kredytów rodzin z trójką dzieci. Rząd zdecydował, że budżet państwa przejmie częściowo zobowiązania hipoteczne rodzin wielodzietnych, tj. posiadających co najmniej trójkę dzieci. Rząd postanowił o tym w maju br., szczegółowe regulacje zostały przyjęte 31 sierpnia. Państwo spłaci po 1 mln HUF (ok. 14 tys. zł) długu z istniejącego kredytu mieszkaniowego wszystkim tym, którzy podejmą się urodzenia trzeciego lub kolejnego dziecka. Rozwiązanie to miałoby obowiązywać od 1 stycznia 2018 roku i przejęcie długu obejmowałoby dzieci urodzone po tej dacie. Redukcja długu przysługiwałaby już od 12. tygodnia ciąży. W ten sposób można będzie zredukować nie tylko istniejące, lecz także przyszłe kredyty, wzięte w przypadku urodzin trzeciego dziecka, niezależnie od tego, czy pierwsza dwójka np. została adoptowana, czy też jest już dorosła i wyprowadziła się z domu. O wsparcie można będzie wnioskować u samych instytucji finansowych (czyli banków), które będą dokonywać oceny wniosku, po czym zawrą umowę wsparcia, w ramach której ściągną z rachunku skarbu państwa kwotę 1 mln HUF. W przypadku kredytów wziętych przed ogłoszeniem rozporządzenia przejęcie części długu będzie miało zastosowanie do kredytów pobranych na cele mieszkaniowe oraz do kredytów hipotecznych o dowolnym sposobie wykorzystania, zaś w przypadku kredytów pobranych po ogłoszeniu rozporządzenia tylko wobec kredytów mieszkaniowych (także na remont mieszkania czy domu). Warunkiem jest, by kredytobiorcy posiadali co najmniej 50% udziału we własności mieszkania, nie posiadali długu wobec fiskusa oraz byli niekarani. Przejęcie długów do kwoty 1 mln HUF może kosztować rząd ok. 17 mld HUF, ale rząd deklaruje, że będzie to „otwarty rachunek”, uzupełniany w zależności od potrzeb. Akcja może dotyczyć 214 tys. rodzin. Przeznaczona na przyszły rok kwota 17 mld HUF zakłada zatem narodziny 17 tys. nowych dzieci, co ma być sposobem walki z trwającym na Węgrzech od 1981 roku niżem demograficznym. Instytucje finansowe mają rozliczyć spłatę części długu jako wcześniejszą spłatę części kredytu, czego ewentualne koszty w całości uiści rząd.  

     

    Rząd poszerza dotacje na zakup e-samochodów. Jak poinformował István Lepsényi, sekretarz stanu ds. rozwoju i regulacji gospodarki w Ministerstwie Gospodarki Narodowej, zwiększony zostanie zakres dotacji na zakup e-samochodów oraz wdrożone ułatwienia dla stymulacji komunikacji przyjaznej dla środowiska. W przypadku osób prawnych liczba samochodów dotowanych wzrośnie z dotychczasowych 5 do 35, w przypadku instytucji budżetowych nie będzie limitu. Z dotacji skorzystać też będą mogły kancelarie adwokackie i adwokaci wykonujący swój zawód indywidualnie. Rząd zamierza też kontynuować program bezpośredniej stymulacji także w przyszłym roku, środki na ten cel zostały już wyasygnowane, przy czym dotowany będzie też zakup i konserwacja elektrycznych taksówek, jak i na dalsze rozprzestrzenianie się elektrycznego car-sharingu. System rządowy wspiera zakup osobowych i małych użytkowych pojazdów elektrycznych do wysokości 21% ich ceny, ale maksymalnie do 1,5 mln HUF. Wiceminister Lepsényi poinformował, że w 2016 roku na dotacje przeznaczono 2 mld HUF, z czego do tej pory wykorzystano 700 mln HUF, podjęto 500 decyzji. Wśród podmiotów biorących udział w przetargach proporcja osób fizycznych z 30% w ubiegłym roku wzrosła do 42% w br. Na obecną chwilę po Węgrzech jeździ ponad 3 tys. pojazdów z ‘zieloną rejestracją’ (e-pojazdy), które są zwolnione z podatku rejestracyjnego, opłaty skarbowej z tytułu dopuszczenia do ruchu drogowego, podatku od pojazdu firmowego, z podatku na rzecz samorządów lokalnych z tytułu posiadania pojazdu, jak również opłaty skarbowej z tytułu nabycia takiego samochodu.

     

    Węgry w obliczu katastrofy emerytalnej w przeciągu 5 lat? W następnych pięciu latach na emeryturę odejdzie na Węgrzech 500 tys. płatników składek emerytalnych, co znacznie obciąży państwowy system emerytalny. Dziennik gospodarczy „Világgazdaság” przedstawił trzy możliwe rozwiązania, za sprawą których można byłoby chociaż odroczyć załamanie systemu emerytalnego. W br. budżet węgierski przeznaczył 3,158 bln HUF na wydatki emerytalne – ta olbrzymia kwota nawet w przybliżeniu nie wystarczy na pokrycie kosztów emerytalnych przechodzącej na emeryturę w następnych pięciu latach tzw. generacji Ratkó (pokolenia Węgrów urodzonych w latach pięćdziesiątych w okresie wyżu demograficznego, gdy za sprawą ówczesnej minister zdrowia i spraw socjalnych Anny Ratkó zakazano aborcji i wprowadzono podatek od nieposiadania dzieci). Dziennik proponuje na pierwszym miejscu wydłużenie wieku emerytalnego do 65 lat, co przyniosłoby znaczne oszczędności budżetowe. Dziennikarze gazety uważają jednak, że w dłuższej perspektywie podwyższenie wieku emerytalnego na stałe nie jest rozwiązaniem m.in. dlatego że starsze pokolenia nie są zbyt efektywne w wykonywaniu prac fizycznych, co mocniej skłaniałoby niż dotychczas do omijania płacenia składek. Drugą propozycją jest obniżenie emerytur, pod czym rozumieć należy sytuację, w której podwyżka emerytur będzie niższa od inflacji – co w sytuacji presji inflacyjnej następnych lat oznaczałoby, że już o jeden punkt procentowy niższa podwyżka emerytur może długofalowo przynieść oszczędności większego rzędu. Trzecim rozwiązaniem byłaby zmiana kalkulacji emerytalnej. Przy ustaleniu pierwszej emerytury bierze się obecnie zasadniczo pod uwagę ostatnie 20 lat przepracowanych. Jeżeli przy obliczaniu pierwszej emerytury zamiast 20 uwzględniać 25-30 lub nawet 40 lat pracy, wówczas rozliczanych byłoby okresów bez stosunku pracy, co obniżyłoby wymiar świadczeń.

     

    Drożejące masło. W porównaniu do początku poprzedniego roku masło w węgierskich sklepach obecnie kosztuje o 50% drożej. Według węgierskiej prasy masło może drożeć nadal, bowiem cena hurtowa śmietanki (śmietany słodkiej) i masła bije dziesięcioletni rekord, w ciągu roku się podwoiła, a na świecie występuje niedobór mleka. W 2015 roku UE zliberalizowała rynek mleka, zlikwidowała system kwotowy na mleko, co doprowadziło do spadku cen. Z powodu niskich cen wielu producentów zrezygnowało wówczas z deficytowej działalności. Istotny jest także fakt, że do tłustych produktów mlecznych na Węgrzech konieczna jest importowana śmietanka, gdyż tutejsza nie jest zbyt dobrej jakości, a i tak jest używana głównie do wyrobu śmietany (tj. śmietany ukwaszonej). Podczas gdy np. w Holandii przeciętna zawartość tłuszczu w mleku wynosi 4,2%, w Finlandii 4,3%, to na Węgrzech producenci osiągają jedynie 3,6%.

     

    Jedna z największych hut w rękach Rosjan. Huta Dunaferr w Dunaújváros, należąca do tej pory do rosyjsko-ukraińskiego konsorcjum ISD, przeszła całkowicie w ręce rosyjskie. Właściciel jak na razie formalnie się nie zmienił z tym, że spółka Steelhold (zarejestrowana na Cyprze), nie ujawnia właścicieli. W ciągu ostatnich tygodni de facto zaszła zmiana rządów w Dunaferr: przybyło do huty kilkudziesięciu nowych rosyjskich kierowników, Ukraińcy pełnią już tylko funkcję formalną. Według źródeł zbliżonych do Dunaferr ponoć w hucie dwa miesiące temu rządy przejęli Rosjanie, nie tylko za sprawą rosyjskiego państwowego Vnieszekonombanku, lecz także przez grupę ludzi rosyjskiego miliardera pochodzenia dagestańskiego Sulejmana Kerimowa. W grudniu widoczne było jeszcze tylko tyle, że Rosjanie zainwestowali 55,8 mld HUF w węgierskie przedsiębiorstwo przynoszące od lat straty.

     

    --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

     

    2009

    2010

    2011

    2012

    2013

    2014

    2015

    2016

    2017

    Wzrost PKB (%)

    -6,5

    0,6

    1,7

    -1,5

    2,2

    3,9

    3,1

    1,8

    3,5 (II kw.)

    Produkcja przemysłowa (%)

    -17,7

    10,5

    5,4

    -1,7

    1,4

    7,6

    7,5

    0,9

    4 (VI)

    Inflacja (%)

    4,2

    4,9

    3,9

    5,7

    1,7

    -0,2

    -0,1

    0,4

    2,1 (VII)

    Bezrobocie (%)

    10,0

    11,2

    10,9

    10,9

    10,2

    7,1

    6,8

    5,1

    4,2 (V-VII)

    Węgry - podstawowe wskaźniki makroekonomiczne
     

    Źródło: Węgierski Urząd Statystyczny (KSH), r/r

     

     

    Opr.: Wydział Polityczno-Ekonomiczny Ambasady RP w Budapeszcie

     

     

    Drukuj Drukuj Podziel się treścią: